Een voorwaarde voor een succesvolle behandeling is dat de patiënt medische compressiekousen draagt. Daarnaast ondersteunen regelmatige lichaamsbeweging en speciale veneuze gymnastiek de therapie. De aangedane extremiteiten moeten ook vaak worden gelift. Sporten die ritmische en regelmatige bewegingen vereisen, worden aanbevolen zoals, bijvoorbeeld : Wandelen, fietsen, zwemmen, dansen, langlaufen.

In principe moeten steunkousen elke dag worden gedragen. Meestal worden ze ’s ochtends na het opstaan aangetrokken en ’s avonds voor het slapengaan weer uitgetrokken. Want: alleen als de steunkousen regelmatig worden gedragen, kunnen ze hun medische werking ten volle ontplooien.

Dienstverleners voor de verstrekking van medische hulpmiddelen, waaronder compressiekousen, zijn medische speciaalzaken. Tot hun taken behoren het zorgvuldig opmeten van de zieke extremiteiten, het samen met de patiënt kiezen van een geschikte en passende compressiekous en het instrueren van de patiënt over het aan- en uittrekken van de compressiekousen en de verzorging ervan.

Als je patiënt je laat weten dat de steunkous niet goed past, neem dan eerst contact op met de winkel die de steunkous heeft verstrekt en bespreek het probleem met het personeel. Vraag hen een nieuwe afspraak te maken met de patiënt en te controleren of de compressiekousen goed passen. Als de oorzaak een verkeerd gebruik is, moet het personeel van de medische speciaalzaak de patiënt opnieuw goed instrueren.

Als de verstrekte kousen inderdaad niet passen, moeten de benen van de patiënt opnieuw zorgvuldig worden opgemeten en moeten nieuwe compressiekousen worden uitgezocht.

Belangrijk: Alleen compressiekousen die perfect passen zijn medisch effectief.

Elk intens warmte-effect, zoals bij een bezoek aan de sauna, het solarium of zonnebaden, rekt de aderen uit en vertraagt de veneuze terugstroom. Een bezoek aan de sauna en het solarium wordt daarom afgeraden bij acute ontstekingsverschijnselen, trombose en open wonden. Dit geldt ook als er ernstige klachten zijn opgetreden na eerdere saunabezoeken. Als u spataderen hebt zonder tekenen van chronische veneuze insufficiëntie en spataders, kunt u de sauna blijven bezoeken. Er moet echter worden opgemerkt dat liggen in de sauna beter is voor de veneuze terugkeer dan zitten. Warm/koud wisseldouches moeten ook na elke saunabeurt worden gebruikt.

Consistente huidverzorging is essentieel voor veel dragers van compressiekousen. Onder de nauwsluitende compressiekousen droogt de huid gemakkelijk uit en gaat schilferen en barsten vertonen. Het is daarom raadzaam om je benen extra te verzorgen.

Tot nu toe werd de gebreide stof van compressiekousen beschouwd als gevoelig voor huidverzorgingsproducten en moesten de benen daarom alleen 's avonds worden gehydrateerd. Fabrikanten van compressiekousen hebben nu een reeks verzorgingsproducten op de markt gebracht die de huid beschermen tegen uitdroging en die zowel 's ochtends als 's avonds kunnen worden aangebracht.

Compressietherapie met therapeutische elastische kousen is de basisbehandeling voor veneuze aandoeningen. Als de kousen niet regelmatig worden gedragen, zal de aandoening niet verbeteren. In het ergste geval kan het zelfs verergeren.
De compressiekousen van tegenwoordig zijn niet meer te vergelijken met de "rubberen kousen" zoals ze vroeger werden genoemd.
Dragers van compressiekousen hoeven niet meer in te leveren op mode. De kousen zijn nu verkrijgbaar in veel modieuze, actuele kleuren en verschillende materialen. Sommige zijn bijna niet te onderscheiden van nylon kousen.
De draageigenschappen zijn vergelijkbaar. De kousen zijn gebreid van moderne vezels die een optimale huid-verdraagzaamheid en hoog ademend vermogen garanderen en ook in de zomer comfortabel zijn om te dragen.

Het grootste verschil ten opzichte van therapeutische elastische kousen is dat steunkousen bestemd zijn voor mensen met gezonde aders. Ze zorgen voor een lichte compressie van de benen. Zo kunnen zware en vermoeide benen bij langdurig staan of zitten worden vermeden. Ook wie op reis gaat en lang moet zitten in het vliegtuig of de auto bijvoorbeeld, heeft baat bij steunkousen met een lichte compressiewerking. Zo kan een reizigerstrombose vermeden worden. Ook sportcompressiekousen vallen onder steunkousen.

Steunkousen zijn vrij verkrijgbaar, de maatvoering gaat meestal op schoenmaat en deze kousen geven een minimale druk. Ze vervangen echter nooit de medische therapeutische elastische kousen.

Therapeutische elastische kousen zijn een medisch hulpmiddel en worden verstrekt na verwijzing door een (huis)arts en moeten worden aangemeten door een gediplomeerde compressiespecialist of bandagist.

U ontvangt een verwijzing voor therapeutische elastische kousen van uw (huis)arts of medisch specialist.

• Chronische veneuze insufficiëntie: spataderen, veneus oedeem, vermoeide benen, jeuk, kriebels, onrustige benen, genezen ulcus cruris venosum
• Lymfoedeem
• Lipoedeem
• Trombose
• Specifieke ziektebeelden zoals bijvoorbeeld Klippel trenaunay, Ehler danlos, behandeling littekenweefsel etc.
• Na spataderbehandelingen
• Na sommige operaties

• Ernstige arteriële insufficiëntie (absolute systolische enkeldruk < 70 mm Hg) met het risico van necrotische ulcera;
• Huidafwijkingen waarvoor lokale therapie overdag noodzakelijk is

Verder zijn er aandoeningen waarbij pas in tweede instantie gestart mag worden met therapeutische elastische kousen:

• Ontstekingen zoals abcessen
• Ulcera aan de onderbenen waarvan de oorzaak nog niet is vastgesteld
• Instabiele decompensatio cordis

Bron: Hulpmiddelenkompas

Met een verwijzing voor therapeutische elastische kousen worden er vanuit de basisverzekering 2 paar kousen per jaar vergoed. De kosten of een deel daarvan, komen ten laste van het eigen risico.

Als de kousen elke dag gedragen worden, gaan therapeutische elastische kousen ongeveer een half jaar mee. Daarna verliezen ze hun druk. Met 2 paar kousen heeft u dus een volledig jaar voldoende compressie op uw lidmaat.

• Elke dag dragen, óók in de zomer
• Meteen bij het opstaan aantrekken, dan zijn de benen nog dun en trekt de kous het makkelijkst aan

• Niet direct na douchen aantrekken: vochtige huid maakt aantrekken moeilijker
• De kousen worden ’s nachts niet gedragen

Therapeutische elastische kousen mogen op 30 of 40 graden gewassen worden (zie etiket), op de hand of in de wasmachine.

De kousen mogen niet in de wasdroger of op de verwarming gedroogd worden.

Druk na het wassen het vocht uit de kousen door ze in een handdoek te wikkelen. Hang ze daarna te drogen op een wasrekje.

Heeft u kousen met een siliconen (noppen)boord? Reinig de boorden dan ook regelmatig met een doekje en wat afwasmiddel of alchohol, om de siliconen goed vetvrij te maken. Daardoor heeft de boord weer meer grip.

Zorg dat uw huid droog is. Op een klamme huid (bv na het douchen), is het moeilijker om de therapeutische elastische kousen aan te leggen.

Er zijn tal van hulpmiddelen om het aantrekken te vergemakkelijken. Uw kousenleverancier kan u voorzien van het meest passende hulpmiddel en kan u indien nodig, verwijzen naar een ergo-therapeut(e), die samen met u naar een geschikt hulpmiddel kan zoeken

Rondbreikousen zijn kousen die op een cilinder gebreid zijn, en dus naadloos. Deze kousen zijn over het algemeen geschikt voor wat lichtere klachten.

Vlakbreikousen zijn kousen met een naad aan de achterkant of in sommige gevallen aan de zijkant van de kous. Deze kousen zijn over het algemeen geschikt voor wat ernstigere klachten en bij oedeem.

Passen de maten van het opgemeten lidmaat binnen de standaard confectiematen, dan worden er confectiekousen verstrekt (vooraf gebreide kousen volgens vast maatschema).

Bij afwijkende omvangs- of lengtematen worden maatwerkkousen geleverd. Deze kousen worden op bestelling gemaakt, precies op de opgegeven maten.

Beide type kousen worden op dezelfde manier aangemeten en zijn van hetzelfde materiaal en dezelfde kwaliteit.

Veel medische compressiekousen zijn beschikbaar met een meegebreide tricotboord of leverbaar met een zogenaamde sensitive siliconenboord, speciaal voor de gevoelige huid. Diverse fabrikanten bieden nog andere huidvriendelijke opties.

Mensen zijn niet allergisch voor siliconen. De trekkracht van de siliconen aan de huid kan echter voor irritatie zorgen. Warmte kan de irritatie vergroten.

Het heeft de voorkeur om zalven, crèmes en lotions ’s avonds te gebruiken, na het uittrekken van de kousen. De producten kunnen gedurende de nacht hun werk doen. Indien het noodzakelijk is om ook gedurende de dag verzorgende producten te gebruiken, dan is het advies een onderkousje te dragen. Zalven en lotions tasten met name natuurrubber (latex) aan. Er zijn echter ook latexvrije producten op de markt. Bij die kousen is de inwerking van de vetten wat minder.

Van gesloten teen naar open teen is bij een aantal soorten vlakbreikousen in principe mogelijk. Houd rekening met het ontstaan van een hechtrand in de kous.

Van open teen naar gesloten teen is niet mogelijk.

Vlakbreikousen (kousen met naad).

Dit kan alleen bij maatwerk vlakbreikousen.

Nee, dit is alleen mogelijk bij nog niet afgewerkte maatwerk vlakbreikousen. Vermeld bij bestelling dat het om een zogenaamde paskous gaat.

Dat is mogelijk bij maatwerkkousen. Sommige fabrikanten/importeurs bieden deze service ook bij confectiekousen. Neem hiervoor contact op met de desbetreffende leverancier.

Dat kan in veel gevallen bij maatwerkkousen. Houd er rekening mee dat de oorspronkelijke lengte van de kous iets korter zal uitvallen. Het werkt dus niet om de lengte van de kous te verlengen door te kiezen voor een bredere boord. 

Dit zijn tips bij gebruik van therapeutische elastische kousen:

• Bij voorkeur iedere dag dragen, óók in de zomer
• Meteen bij het opstaan aantrekken: dan zijn de benen nog dun
• ‘s Nachts in bed géén kousen nodig: vw horizontale houding is er weinig druk op de aderen
• Niet direct na douchen aantrekken: vochtige huid maakt aantrekken moeilijker
• Niet aan de boorden trekken (boorden zijn kwetsbaar)
• Handschoenen gebruiken bij aantrekken om ladders te voorkomen
• Kous goed verdelen over het been (voor comfort en juiste drukverdeling). Gebruik hiervoor aantrekhandschoenen.
• Boord niet omslaan: geeft stuwing!
• Minimaal om de dag wassen (zie label voor wasinstructie)
• Geen wasverzachter gebruiken (kan elasticiteit aantasten)
• Niet op de verwarming drogen
• Pas op met vette zalven en crèmes: kan elasticiteit aantasten
• Elke 6 – 9 maanden vervangen: vanwege slijtage/drukverlies
• De nieuwe kousen dragen, de oude kousen weggooien (geven te weinig druk)

Draag geen kousen die niet voor u zijn aangemeten. Kousen die voor andere mensen zijn aangemeten, hebben bij u niet de pasvorm die belangrijk is voor een goede therapeutische werking.